Facebook

Tirar la casa por la ventana


Czy zdarzyło Wam się kiedyś wyrzucić DOM przez OKNO?

Okazuje się, że według Hiszpanów jest to możliwe. Zwrot „tirar la casa por la ventana” odnosi się do sytuacji, gdy wydamy dużo pieniędzy, znacznie więcej niż przewidywaliśmy. Określenie pochodzi z XVIII wieku, a dokładniej z 1763 roku, gdy król Carlos III wprowadził do Hiszpanii loterię! Osoby, które wygrywały zawrotne sumy pieniędzy pozbywały się z domu starych rzeczy wyrzucając przez okno meble, ubrania i różne sprzęty. Gdy więc idziemy na zakupy i zdarza nam się „zaszaleć” to według Hiszpanów „wyrzucamy dom przez okno”.

Znacie w języku polskim jakieś określenie oddające ten hiszpański smaczek?

Cortar el bacalao


Kto u Was w domu kroi dorsza?

Okazuje się, że dla Hiszpanów ma to ogromne znaczenie, bowiem ten kto go kroi uznawany jest za najważniejszego z grupy, za tego który podejmuje decyzje i rządzi. „Cortar el bacalao” (kroić dorsza) lub wyrażenie „el que corta el bacalao” (ten, który kroi dorsza) to synonim głowy rodziny, szefa. Wyrażenie pochodzi jeszcze z czasów gdy suszony dorsz krojony był tylko w sklepach rybnych za pomocą specjalnego noża-gilotyny i ze względu na olbrzymią trudność krojenia musiał to robić właściciel, czyli ten który znał się na tym najlepiej. Inna wersja opowiada o trudnych czasach, gdy większość ryb zastępowana była solonym dorszem (ze względu na niską cenę) i najczęściej do zadań głowy rodziny należało pokrojenie i podzielenie ryby między członków rodziny.

Czy w Polsce mamy jakiś odpowiednik tego zwrotu? Co robi polska głowa rodziny?

Aquí hay gato encerrado


Wszyscy wielbiciele kotów zapewne wiedzą jakie to uczucie, gdy gdzieś kryje się kot i nagle, niespodziewanie może zaatakować. Nie wiadomo do końca czy Hiszpanie znają się na kotach, ale w sytuacji, gdy ktoś podejrzewa, że jest jakaś ukryta prawda, niejasna przyczyna działania lub ma miejsce coś podejrzanego, mówi: „tu jest jakiś zamknięty kot” („aquí hay gato encerrado”). Niestety nie ma to związku z zachowaniem się tych zwierząt, a raczej z XVI-wiecznym zwyczajem noszenia pieniędzy w specjalnych sakiewkach wykonywanych z kociej skóry. Sakiewki najczęściej były skrzętnie ukrywane pod warstwami ubrań lub w domowych zakamarkach stąd znaczenie zwrotu we współczesnym języku hiszpańskim. Jako ciekawostka możemy dodać, że słowem "kot"(gato) określano dawniej także złodziei i kieszonkowców. Jeśli więc czytając dzieła Cervantesa, Lope de Vegi czy Quevedo spotkamy się z tym określeniem, musimy pamiętać, że zdecydowanie nie chodzi o kota.

A w języku polskim? Mamy jakiś właściwy odpowiednik lub podobny zwrot?

Planchar la oreja


Czy zdarzyło Wam się kiedyś wyprasować ucho? Jest to z pewnością jedna z przyjemniejszych czynności, a jak wiemy Hiszpanie słynący z zamiłowania do popołudniowej drzemki prasują swe uszy również w dzień. Ze względu na niezwykle obrazowe przedstawienie tej czynności w języku hiszpańskim pojawił się zwrot: "planchar la oreja" (prasować ucho) ponieważ przykładając je do poduszki trochę je "prasujemy" śpiąc.

Zdarza Wam się "planchar la oreja" w ciągu dnia? I znów pytanie: czy macie pomysł na jakieś tłumaczenie tego zwrotu w języku polskim?

Dormir la mona


Co mają wspólnego zwierzęta z naszym upojeniem alkoholowym?

Czy zastanawialiście się kiedyś co łączy małpę, alkohol i sen? Czyli skąd się wziął hiszpański zwrot "dormir la mona"? Czasownik "dormir" znaczy spać, "la mona" to małpa, ale jak to połączyć i jak to rozumieć? Jeżeli Wasz hiszpański przyjaciel powie, że idzie "dormir la mona" to znaczy, że jest pod wpływem alkoholu i idzie spać.
Skąd się wziął ten zwrot? Już od XVI wieku używano określenia mona, aby opisać osobę pijaną. Rozróżniano nawet „upicie na wesoło” (mona alegre) od „upicia na smutno” (mona triste), w zależności od tego, czy ktoś tańczył i bawił się radośnie czy siedział spokojnie za stołem. Związek pijanego człowieka z małpą nawiązuje do dawnych praktyk, gdy podczas uczt częstowano małpy winem w celu zbadania wpływu alkoholu na ich organizm.

Przychodzi Wam do głowy jakiś polski odpowiednik tego zwrotu?

Szkoła języka hiszpańskiego

Poznań, ul. Strzelecka 27/7
Tel.: 883 712 022
kontakt@instituto-iberia.pl
x